جعفر شهرى باف
88
طهران قديم ( فارسى )
ساخته شده بود و جيرهء روز و شبشان سينى مجمعههايى كه هر ظهر و شب بر سر غلام بچگان و كنيزكان چنان كه پلوى نذرى ميدهند قرار گرفته ، با عجلهى تمام تا سرد نشود جلو در هر يك از اتاقهايشان گذاشته مىشدند . اما آشپزخانهء خارج اندرون وسيلهاى بود تا زنان جوان حرم كه اجازهء خروج از حصار را نداشتند به بهانهء دستور غذا در آن رفت و آمد كرده با اقوام و دلدادگان خود ارتباط يافته تجديد عهد بكنند ، تا آنكه در اواخر دورهء احمد شاه كه وضع مالى دربار رو به وخامت گذاشت هر دو آشپزخانه تعطيل شد و مطبخى به نام مطبخ احمد شاهى كه در خارجىاش از كوچهء تكيه دولت بود جانشين آنها گرديده و زنان و خدمه و اضافات حرم نيز بيرون رانده شدند ، اما تا اسمى از قاجاريه بود مردمى هم از آشپزخانه ارك اطعام مىشدند . مسجد مادر شاه - مسجد ارك از ساختمانهاى خارج محدوده اندرون يكى هم مسجد مادر شاه « مسجدى در تلاقى خيابان اندرون و باب همايون » بود كه به دستور مهد عليا مادر ناصر الدين شاه ساخته شده زنان حرم در آن نماز مىگزاردند و ديگرى مسجد ارك مخصوص زنان طبقهء دوم و خدمهء زن و كنيزكان كه هر دو مسجد تجديد بنا شده به صورت معابد عمومى درآمده است . مهد عليا از آلودهترين و خبيثترين زنان دربارى شناخته شده ، مخصوصا از جهت تمنيات حيوانيش كه حد و اندازه نمىشناخته تا آنجا كه فوج سربازى از جوانان برومند را جهت ارضائش گارد مخصوص ساخته بود و فساد ديگرش سعايت در قتل امير كبير كه از جهت اين اعمال مورد نفرت عموم واقع مىشود و از جهت پردهپوشى و انحراف نظر مردم مسجد مادر شاه را بنيان ميگذارد كه تا تجديد بناى آن كه اخيرا انجام گرفت امامى نداشت و كسى در آن نماز نمىگزارد . عمارات شاهى ، سفرهخانه از عماراتى كه تا اواخر صورت و كيفيت خود را حفظ كرده بود عمارت سفرهخانه بود كه ميهمانان خارجى در آن ضيافت مىشدند و همچنان برقرار بود تا سال